Kiểm định quốc tế để quốc tế hóa chương trình đào tạo cử nhân bất động sản UEH

Kiểm định quốc tế để quốc tế hóa chương trình đào tạo trong Chương trình cử nhân bất động sản tại UEH

Accreditation driven by internationalization in UEH Bachelor’s degree in real estate program

Nguyễn Lưu Bảo Đoan[1]

Lê Thành Nhân[2]

Tóm tắt

Chương trình cử nhân bất động sản tại UEH chọn thực hiện kiểm định quốc tế trong chiến lược quốc tế hóa chương trình đào tạo nhằm gia tăng khả năng tiếp nhận và trao đổi sinh viên với các trường đại học ở châu Âu và châu Á. Đây là mục tiêu nhằm hướng đến việc cải thiện chất lượng của chương trình giúp sinh viên có năng lực làm việc trong môi trường ngày càng đa dạng và mang tính toàn cầu. Thực hiện kiểm định quốc tế thành công cho phép Chương trình nói riêng và UEH nói chung khai thác thỏa thuận Bologna của các quốc gia châu Âu trong bối có các quan điểm và xu hướng về toàn cầu hóa và chủ nghĩa bảo hộ. Tuy nhiên, trong kịch bản xấu nhất của sự thắng thế thuộc về chủ nghĩa bảo hộ, việc có được kiểm định quốc tế cho phép chương trình đào tạo đạt được những chuẩn mực của các trường đại học tiêu biểu của thế giới và thoát khỏi tình trạng ngoại lệ riêng Việt Nam.

Giới thiệu

Chương trình cử nhân bất động sản tại UEH là chương trình mới thành lập trên cơ sở Chương trình cử nhân kinh tế có chuyên ngành bất động sản tại UEH. Chương trình được định hướng có mục tiêu phát triển bền vững về môi trường, kinh tế và xã hội. Chương trình có mục tiêu tạo ra những nhà thực hành và chuyên gia có kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực kinh tế và kinh doanh liên quan đến bất động sản, hiểu được mối quan hệ giữa phát triển đô thị và phát triển bền vững, và có trách nhiệm xã hội. Tại thời điểm báo cáo này được chuẩn bị, chương trình này đang trong quá trình hoàn tất kiểm định FIBAA. Lựa chọn tổ chức đánh giá kiểm định và mục tiêu của việc kiểm định là một phần của chiến lược phát triển quan trọng của chương trình. Mặc dù một chương trình cử nhân bất động sản tại Tp. Hồ Chí Minh và ở phạm vi toàn quốc có đăng ký kiểm định quốc tế là điều hiếm hoi, những người thực hiện chương trình chọn tổ chức kiểm định FIBAA cho chương trình này nhằm đáp ứng yêu cầu so sánh tương thích về mặt chương trình với các trường đại học tại châu Âu. Theo kế hoạch, việc kiểm định sẽ hoàn tất trong năm 2022.

Cơ cấu tổ chức của các cơ sở giáo dục đại học trên thế giới thế giới có nhiều khác biệt, tùy thuộc vào loại hình thể chế, văn hóa, và lịch sử của các quốc gia khác nhau. Trong khi một trường đại học liberal art tại Mỹ có thể có một hội đồng điều hành lớn và Board of Trustees, một trường đại học nghiên cứu là thành viên của trường đại học quốc gia VNU có hội đồng điều hành nhỏ gọn. Một trường đại học công lập ở Đức được giám sát chéo bởi hội đồng trường, bên cạnh Board of Trustees. Tuy nhiên, với sự hình thành của Khu vực giáo dục đại học châu Âu vào năm 2010 trên cơ sở Tuyên bố Bologna vào năm 1999, các trường đại học ở nhiều nước thuộc châu Âu đã có nhiều tương đồng với nhau hơn để có thể thực hiện các hoạt động trao đổi sinh viên. Sau khi các quốc gia thành viên đạt được Thỏa thuận và Tiến trình Bologna, Hội đồng Châu Âu (European Commission) thực hiện chương trình trao đổi sinh viên Eramus Plus.

Một số trường đại học tại Việt Nam đã tham gia với tư cách là đối tác tiếp nhận sinh viên và giảng viên từ các trường đại học ở châu Âu từ những năm đầu năm 2000. Tuy nhiên trong thời gian đầu, việc tiếp nhận và gửi sinh viên và giảng viên/nhân viên còn hạn chế do sự không tương thích về chương trình giáo dục giữa Việt Nam và các nước châu Âu. Trong những năm gần đây, nhu cầu trao đổi sinh viên và giảng viên/nhân viên diễn ra giữa các quốc gia châu Âu và Việt Nam tăng dần nhờ khả năng cung cấp các chương trình quốc gia và quốc tế có các môn học sử dụng tiếng Anh và việc chuyển đổi chương trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ, tương đương ECTS. Khi tham gia vào chương trình trao đổi, các trường đại học tại Việt Nam và các chương trình đào tạo cụ thể có khả năng cung cấp các kỹ năng quan trọng cho sinh viên, giúp sinh viên cải thiện cơ hội tìm được việc làm có mức lương thỏa đáng trong thị trường lao động ngày càng mang tính toàn cầu và quốc tế hóa.

Vai trò của Tiến trình Bologna (Bologna Process)

Vào năm 1999, 29 quốc gia châu Âu tham gia ký kết Bản Tuyên bố Bologna sau khi các quốc gia đồng ý cần thiết lập sự cân bằng trong chất lượng giáo dục để có thể cạnh tranh với giáo dục tại Bắc Mỹ và châu Á.  Các quốc gia này mong muốn tạo ra một Khu vực giáo dục đại học Châu Âu vào năm 2010, nơi sinh viên có nhiều lựa chọn và họ có đầy đủ thông tin cần thiết cho việc chọn lựa các môn học chất lượng cao, và hưởng những thủ tục công nhận chương trình học và bằng cấp thuận lợi và dễ dàng. Để thực hiện điều này, 29 quốc gia đạt thỏa thuận sẽ tổ chức lại hệ thống giáo dục đại học thỏa mãn các mục tiêu cụ thể bao gồm.[3]

  • Cho phép người học có thể linh hoạt dịch chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác trong Khu vực giáo dục đại học châu Âu (EHEA) để học tập hoặc làm việc mà việc học được đảm bảo duy trì hiệu quả, không ảnh hưởng đến kế hoạch tốt nghiệp,
  • Thay đổi và điều chỉnh cách tổ chức giáo dục đại học của các quốc gia ở châu Âu, để châu Âu trở nên thu hút hơn đối với người học và giảng viên/nhân viên từ những quốc gia bên ngoài khu vực;
  • Xây dựng một Khu vực giáo dục đại học châu Âu có một nền tảng tri thức rộng lớn, chất lượng cao & tiến bộ, và bảo đảm các giá trị quan trọng được chia sẻ giữa các quốc gia thành viên, nhằm đem lại sự phát triển lâu dài của một cộng đồng châu Âu.

Nói cách khác, Tiến trình Bologna được tạo ra để thúc đẩy nền giáo dục đại học châu Âu trở nên tương thích và dễ so sánh hơn, có tính cạnh tranh cao hơn, và đồng thời mang tính thu hút cao đối với sinh viên và học giả tại châu Âu, và các nơi khác trên thế giới. Những gì mà Bologna hứa hẹn mang lại cho các quốc gia tham gia Khu vực giáo dục đại học châu Âu và những gì được thực hiện sau đó khuyến khích các nỗ lực tương tự tại châu Phi, một số quốc gia Đông Âu (de Wit 2018), và châu Á (Chao 2011).

Chương trình Erasmus plus

Chương trình Erasmus+ là chương trình thuộc Tiến trình Bologna hỗ trợ các hoạt động giáo dục, huấn luyện, thanh niên và thể thao ở châu âu có ngân sách lên đến 26.2 tỷ euro cho giai đoạn sau 2020, cao gấp đôi so với giai đoạn trước đó (2014 – 2020). Chương trình Erasmus+ là một chương trình có phạm vi rộng với sự tham gia của 34 quốc gia, tính đến năm 2020. Các quốc gia thành viên bao gồm 27 nước thành viên EU, các quốc gia bên ngoài khối EU gồm Anh, Iceland, Liechtenstein, Norway, North Macedonia, Serbia và Thổ Nhĩ Kỳ. Chương trình còn có sự tham gia của nhiều quốc gia đối tác khác trên thế giới. Do đó, Chương trình Erasmus+ có các hoạt động có tác động rộng khắp các châu lục và các quốc gia, đóng góp quan trọng cho những mục tiêu mang tính ưu tiên của EU. Đặc biệt, EU quan tâm đến phát triển các chương trình với các đối tác ở khu vực các quốc gia láng giềng của khối và châu Phi. Trong hơn 30 năm, sinh viên và giảng viên/nhân viên làm việc ở các cơ sở giáo dục đại học đã tham gia trao đổi học tập và làm việc tại các trường khác nhau trong khuôn khổ chương trình. Chương trình bao gồm nhiều loại hoạt động khác nhau và từ năm 2015  có thêm các hoạt động trao đổi ngắn hạn đối với các trường đại học thuộc các khu vực khác trên thế giới.

Đối với các quốc gia trong khu vực châu Á bao gồm cả Việt Nam, Eramus plus có ngân sách riêng đáp ứng nhu cầu trao đổi sinh viên, giảng viên/nhân viên theo các thỏa thuận mang tính song phương giữa các trường tại châu Âu và các trường tại châu Á. Sinh viên có thể tham gia trao đổi 3-12 tháng để học lấy các tín chỉ được tính vào chương trình học của họ, như vậy họ hoàn toàn không lãng phí thời gian đi học ở nước ngoài.

Theo báo cáo chính thức, tổng cộng có gần 600 sinh viên và giảng viên/nhân viên từ các trường ở Việt Nam đến châu Âu theo khuôn khổ chương trình trao đổi trong năm 2019 (Hình dưới); và ở chiều ngược lại, đã có hơn 300 sinh viên và giảng viên/nhân viên đi từ các trường ở châu Âu đã đến Việt Nam. Tỷ lệ ngân sách của chương trình trong vùng châu Á dành cho các hoạt động trao đổi với các trường đối tác ở Việt Nam chiếm chỉ 16% trong giai đoạn 2015 – 2019, cao thứ hai ở châu Á, nhưng vẫn thấp so với Trung Quốc (28%). Do đó, có nhiều cơ hội để các trường đại học ở Việt Nam tham gia và tận dụng chương trình này giúp gia tăng tương tác quốc tế đối với sinh viên trong các chương trình đào tạo (European Commission 2020).

Hình: Thống kê về chương trình Eramus Plus liên quan Việt Nam

(Nguồn: Erasmus Plus for Higher Education in Vietnam, 2020)

Để có thể khai thác hiệu quả chương trình trao đổi sinh viên và tiến hành công nhận tín chỉ, các chương trình đào tạo tại Việt Nam cần phải cho thấy có sự tương đồng trong những vấn đề cơ bản với các chương trình đào tạo ở các trường châu Âu. Ngoài ra, các chương trình tại Việt Nam cũng cần cho thấy khả năng đáp ứng những yêu cầu cụ thể về chất lượng, liên quan đến cách tổ chức, đội ngũ giảng viên cơ hữu và thỉnh giảng, và các chuẩn mực đào tạo khác. Đây là một cơ sở quan trọng cho quyết định tham gia kiểm định quốc tế đối với Chương trình cử nhân bất động sản UEH.

Kiểm định FIBAA  đối với Chương trình cử nhân bất động sản UEH

Giáo dục đại học của Việt Nam đang trải qua giai đoạn cơ quan quản lý Nhà nước không còn giữ vai trò quản lý can thiệp mà giữ vai trò hỗ trợ các trường đại học, trong khi các trường ngày càng có nhiều quyền tự chủ hơn. Các cải cách giáo dục đại học và cải tổ về hệ thống và chương trình đang diễn ra theo hướng các trường, tiêu biểu có trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh có thể tạo ra những chương trình mới và chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với xã hội về chất lượng chương trình. Trong bối cảnh này, và cũng không ngoài xu thế chung của thế giới, những người thực hiện Chương trình cử nhân bất động sản UEH xác định các vấn đề về cải thiện chất lượng đào tạo theo tiêu chuẩn kiểm định quốc tế, cải thiện cơ hội tìm được việc làm của sinh viên, đồng thời theo những nguyên tắc của Thỏa thuận Bologna để nâng cao chất lượng sinh viên.

Tổ chức kiểm định FIBAA tập trung đánh giá chất lượng chương trình dựa trên ba vấn đề chính (FIBAA 2020). Về nội dung chương trình, mục tiêu là đánh giá các mục tiêu và nội dung có sự tương thích và tương đồng với các tiêu chuẩn châu Âu. Đối với hình thức tổ chức, việc kiểm định đánh giá tính thống nhất nội tại của chương trình được kiểm định. Đối với tài nguyên, việc kiểm định đánh giá năng lực thực hiện của chương trình. Tổng cộng có 54 tiêu chí kiểm định trong ba vấn đề chính nêu trên. Như vậy, đối với các trường đại học và các chương trình nhận được dấu kiểm định của FIBAA, các sinh viên và lãnh đạo đại học có thể dễ dàng hiểu được các chương trình và có sự tin cậy nhất định vào tính tương thích của các chương trình. Điều này cho phép dễ dàng có hợp tác, trao đổi sinh viên giữa các trường nói trên.

Chương trình cử nhân bất động sản UEH tham gia kiểm định FIBAA thành công gia tăng khả năng trao đổi sinh viên giữa UEH và các trường đại học ở các quốc gia nói trên, và có thể mở rộng sang những nước khác thuộc EHEA. Hiện nay, Hội đồng kiểm định quốc gia tại các nước ở châu Âu như Đức, Áo, Hà Lan, và Thụy Sĩ công nhận FIBAA là tổ chức kiếm định các chương trình và các trường đại học công lập và tư thục.[4] Và để thực hiện được điều này, những người tham gia thực hiện chương trình đã đưa vào các nhóm năng lực và kỹ năng phù hợp với định hướng quốc tế hóa cho sinh viên, bên cạnh những nhóm năng lực và kỹ năng quan trọng khác cho sinh viên.

Tuy nhiên, cũng có khả năng xu hướng hợp tác và toàn cầu hóa trong thời gian tới phải nhường chỗ cho chủ nghĩa bảo hộ. Trong trường hợp điều này là xu hướng chủ đạo, các chương trình có kiểm định quốc tế tương tự như FIBAA vẫn có thể đem lại giá trị quan trọng cho các sinh viên tham gia chương trình. Đó là các giá trị mang tính quốc tế, các tiêu chuẩn về chất lượng, và các năng lực và kỹ năng quan trọng cho sự phát triển về chuyên môn nghề nghiệp trong tương lai.

Tài liệu tham khảo

Chao, R. (2011). Reflections on the Bologna Process: the making of an Asia Pacific Higher Education Area.  European Journal of Higher Education. 1:2-3, 102-118 http://dx.doi.org/10.1080/21568235.2011.629040

de Wit, H. (2018). The Bologna Process and the Wider World of Higher Education: The Cooperation Competition Paradox in a Period of Increased Nationalism. In: Curaj, A., Deca, L., Pricopie, R. (eds) European Higher Education Area: The Impact of Past and Future Policies. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-77407-7_2

European Commission. (2020). Erasmus + for higher education in Vietnam. Tải về ngày 1/7/2022 tại https://ec.europa.eu/assets/eac/erasmus-plus/factsheets/asia-central/vietnam_erasmusplus_2019.pdf

FIBAA. (2020) Guidelines for the Accreditation of Programmes by FIBAA. Tải về ngày 1/7/2022 tại https://www.fibaa.org/fileadmin/redakteur/pdf/PROG/Handreichungen_und_Vorlagen/210428_Guidelines_PROG_FIBAA_-_EN.pdf

Phụ lục

Một số năng lực gắn với chuẩn đầu ra thuộc chương trình cử nhân bất động sản UEH

Từ ngày 12/9/2020 đến hết ngày 20/9/2020, ban chủ nhiệm Khoa và giảng viên thuộc Bộ môn Bất động sản UEH đã gửi phiếu khảo sát đến một số cựu sinh viên, doanh nghiệp, và giảng viên có cộng tác dài hạn với Bộ môn trong việc tổ chức giảng dạy trong chương trình bất động sản. Những người tham gia trả lời các câu hỏi và đóng góp ý kiến về mục đích, mục tiêu, và chuẩn đầu ra của chương trình. Sau đó, các trả lời được tổng hợp và phân tích. Kết quả phân tích của một số chuẩn đầu ra được trình bày dưới đây thông qua các biểu đồ thống kê mô tả mang tính chất minh họa cho việc thực hiện nghiên cứu về chuẩn đầu ra cho chương trình đào tạo. 

Nhóm năng lực

Với nhóm chuẩn đầu ra về năng lực, các chuyên gia đều cho rằng sinh viên tốt nghiệp chương trình bất động sản nên đạt từ mức độ “Thuần thục” trong các kỹ năng về thuyết trình, giao tiếp văn bản chuyên nghiệp, và cách tổ chức và làm việc nhóm hiệu quả. Tuy nhiên, xét về năng lực tự tổ chức nghiên cứu, mức độ thành thục “Làm theo hướng dẫn” ở sinh viên nhận được nhiều sự đề xuất từ các chuyên gia và doanh nghiệp tham gia khảo sát. 

              Năng lực tự tổ chức nghiên cứu để tìm ra câu trả lời cho một vấn đề phức tạp sử dụng phương pháp định lượng và sử dụng phần mềm chuyên dụng

              Xây dựng và tổ chức thuyết trình chuyên nghiệp trong những vấn đề thuộc lĩnh vực chuyên môn

              Giao tiếp bằng văn bản trong môi trường chuyên nghiệp

              Cách tổ chức và quản trị nhóm làm việc hiệu quả và có thể áp dụng vào thực tế ở mức độ cơ bản

Nhóm thái độ

Trong nhóm chuẩn đầu ra về thái độ, hầu hết các phản hồi đều cho rằng sinh viên của chương trình bất động sản nên “thuần thục” thể hiện qua hành động đúc kết qua học hỏi trở thành thói quen ở người học, các thao tác được thực hiện với sự tự tin và thuần thục, trong tôn trọng sự khác biệt và đa dạng trong xã hội. Đối với đầu ra “Đưa ra những giải pháp tích hợp trách nhiệm xã hội trong công việc”, hơn 45% số chuyên gia đề xuất các bạn sinh viên nên “Làm theo hướng dẫn” (Giai đoạn sơ cấp của quá trình học tập một kỹ năng phức tạp, bao gồm bắt chước, thực hành thử, học hỏi từ sai lầm).

              Sự khác biệt và đa dạng và tôn trọng sự khác biệt trong xã hội

[1] Khoa Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế TPHCM

[2] Khoa Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế TPHCM

[3] Erasmus+: A Success in 2020 in Spite of Restrictions – EU Monitor. https://www.eumonitor.eu/9353000/1/j9vvik7m1c3gyxp/vloshhdpauz1?ctx=vj5cj4qyvkgm

[4] FIBAA Recognition. https://www.wittenborg.eu/fibaa-recognition.htm

Translate »