New UEH Publications Alert (Tuần 3 – Tháng 09/2026): Giải mã cơ chế vận hành từ tâm lý hành vi, trí tuệ nhân tạo đến tài chính khí hậu

Giải mã những biến động toàn cầu qua lăng kính tài chính

Năng lực nghiên cứu tài chính của UEH tiếp tục được thể hiện qua việc khai thác các bộ dữ liệu quy mô lớn và phân tích mối quan hệ giữa những biến số toàn cầu với hoạt động của hệ thống tài chính. Đặc biệt, các nghiên cứu không chỉ tập trung vào kết quả tài chính mà còn đi sâu lý giải cơ chế phản ứng của các chủ thể trước những cú sốc từ môi trường bên ngoài:

• An ninh toàn cầu & Thanh khoản ngân hàng: Phân tích tác động của rủi ro khủng bố đến khả năng tạo thanh khoản của ngân hàng, qua đó làm rõ mối liên hệ giữa các cú sốc an ninh và vận hành của hệ thống tài chính toàn cầu.
• Tài chính thương mại & Pháp lý: Nghiên cứu về Thư tín dụng (Letter of Credit – L/C) tập trung vào cơ chế pháp lý của cam kết thanh toán do ngân hàng phát hành, đồng thời phân tích cách các biện pháp bảo đảm tạm thời có thể được sử dụng để xử lý những tranh chấp phát sinh trong giao dịch thương mại.

Đi sâu vào tâm lý hành vi và những cơ chế phía sau phúc lợi xã hội

Thay vì chỉ quan sát hành vi ở bề mặt, các công bố tuần này tiếp tục bóc tách những cơ chế nhận thức, cảm xúc và tâm lý đứng phía sau các quyết định của cá nhân. Các nghiên cứu vận dụng những khung lý thuyết như Stimulus-Organism-Response (S-O-R) và Self-Determination Theory để làm rõ cách môi trường, cảm xúc và bản sắc cá nhân cùng định hình hành vi:

• Du lịch y tế & Tiêu dùng bền vững: Phân định rõ con đường hình thành nhận thức và cảm xúc, đồng thời lý giải cách lối sống tối giản (minimalism) chuyển hóa thành tiêu dùng có đạo đức dưới tác động của chứng "lo âu sinh thái" (eco-anxiety).

• Sức khỏe tinh thần: Đưa ra góc nhìn trực diện về hệ quả của cơn sốt "mystery box" (hộp mù) và tính hai mặt của các mối liên kết gia đình trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế.

Từ ứng dụng AI đến trí tuệ nhân tạo có khả năng diễn giải

Các công bố về công nghệ cho thấy sự chuyển dịch từ việc ứng dụng AI đơn thuần sang hướng phát triển những mô hình vừa có năng lực dự báo, vừa tăng cường tính minh bạch và khả năng diễn giải. Đây là bước tiếp cận đặt con người và khả năng ra quyết định ở trung tâm của quá trình ứng dụng công nghệ:

• AI & Quản trị thương mại điện tử: Nghiên cứu Cost-Sensitive and TPE-Driven Ensemble Models with xAI for E-Commerce Churn Prediction kết hợp cost-sensitive learning, Tree-structured Parzen Estimator (TPE) và Explainable AI (xAI) để dự báo khả năng khách hàng rời bỏ. Cách tiếp cận này đồng thời giải quyết vấn đề mất cân bằng dữ liệu, tối ưu hóa siêu tham số và tăng khả năng diễn giải của mô hình.
• Chuyển đổi số & Hiệu suất người lao động: Nghiên cứu về tác động của số hóa đến hiệu suất nhân viên mở rộng khái niệm digital literacy vượt ra ngoài kỹ năng kỹ thuật, nhấn mạnh vai trò của digital adaptability như một cơ chế kết nối giữa năng lực số và hiệu suất làm việc.

Tài chính khí hậu và đồng lợi ích cho đa dạng sinh học

Mở rộng khái niệm phát triển bền vững, các nhà khoa học UEH tiếp tục đặt vấn đề về mối quan hệ giữa dòng vốn tài chính khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học. Nghiên cứu Climate finance and biodiversity: an institutional perspective phát triển cách tiếp cận dựa trên thể chế để xem xét liệu các nguồn tài chính dành cho thích ứng và giảm nhẹ biến đổi khí hậu có gắn với những kết quả về đa dạng sinh học hay không, đồng thời phân biệt với hoạt động tín chỉ carbon tự nguyện.

Cách tiếp cận này góp phần mở rộng phạm vi của tài chính khí hậu, từ mục tiêu giảm phát thải carbon sang việc kiến tạo những đồng lợi ích về môi trường, khả năng thích ứng của thể chế và bảo tồn hệ sinh thái.

Kiến tạo tri thức từ những “cơ chế ẩn”, hướng tới nghiên cứu liên ngành

Việc kết hợp các mô hình hành vi đa tầng, lý thuyết tâm lý – xã hội, Machine Learning, Explainable AI và dữ liệu xuyên quốc gia giúp các nghiên cứu không chỉ nhận diện hiện tượng mà còn đi sâu lý giải những cơ chế vận hành phía sau. Qua đó, UEH tiếp tục củng cố định hướng nghiên cứu liên ngành, kết nối tri thức kinh tế với các vấn đề về công nghệ, sức khỏe, môi trường, thể chế và xã hội, đóng góp những luận cứ khoa học cho quá trình chuyển đổi số, phát triển bền vững và nâng cao năng lực thích ứng trong bối cảnh mới.

Danh mục công bố trong tuần

Để thuận tiện tra cứu và trích dẫn theo tạp chí quốc tế, tên bài báo trong danh mục dưới đây được giữ nguyên bằng tiếng Anh

1. Interim relief as procedural containment in letter-of-credit law
   
   Tác giả: Tran Nguyen
   
   Tạp chí: Law and Financial Markets Review – Scopus Q3

2. From Service and Destination Stimuli to Well-Being: Cognitive and Affective Pathways in Domestic Medical Tourism
   
   Tác giả: Hai To Phuoc
   
   Tạp chí: Journal of Quality Assurance in Hospitality and Tourism – Scopus Q1

3. Strong family bonds and stress during a health crisis in Vietnam
   
   Tác giả: Linh T. P. Nguyen, Thong Q. Ho, Trung Thanh Nguyen
   
   Tạp chí: Discover Social Science and Health – Scopus Q3

4. Mysterious box – Delight exposure or addictive traps? A pathway to mental health disorders and the moderating role of emotional stability
   
   Tác giả: Ngoc Bich Do, Hue Minh Nguyen, Hai-Ninh Do, Anh Huyen Tram Le, Thuy-Vy Pham
   
   Tạp chí: International Journal of Electronic Commerce Studies – Scopus Q3

5. Cost-Sensitive and TPE-Driven Ensemble Models with xAI for E-Commerce Churn Prediction
   
   Tác giả: Luong Thanh Tam, Nguyen Phan Truc Ly, Than Ngan Tran, Tran Quoc Dat, Nguyen Manh Tuan
   
   Hình thức: Book chapter

6. Minimalism and ethical decision-making: The roles of moral identity and psychological well-being
   
   Tác giả: Ngoc-Hong Duong, An Hoang Duong, Nhan Thien Nguyen, Dat Thanh Bui, Toan Khanh Nguyen, Hung Manh Tran
   
   Tạp chí: Acta Psychologica – WoS (SSCI Q1)

7. Shocks of terror: How security threats shape bank liquidity creation worldwide
   
   Tác giả: Anh-Tuan Le, Huu-Phuc Le, Truyen-Dang-Thong Pham
   
   Tạp chí: Emerging Markets Review – WoS (SSCI Q1)

8. The Impact of Digitalization to Employee Performance: The Role of Digital Literacy and Digital Adaptability
   
   Tác giả: Tho Nguyen Huu, Hoa Nguyen Van
   
   Hình thức: Book chapter

9. Climate finance and biodiversity: an institutional perspective
   
   Tác giả: Lieu Nguyen, Long Nguyen, Quyen Tran, Vi Bui, Bao Cong Nguyen To
   
   Tạp chí: Journal of Economics and Development – Scopus Q1

Xem Danh mục công bố Tuần 3 – Tháng 09/2026 tại:

https://news.ueh.edu.vn/2026/scientist/W3Sep.html

Xem đầy đủ New UEH Publications Alert năm 2026 tại:

https://news.ueh.edu.vn/en/scientist

Chuỗi New UEH Publications Alert sẽ tiếp tục cập nhật định kỳ hàng tuần các công bố quốc tế mới của UEH. Kính mời Quý Thầy/Cô, Quý Anh/Chị cựu sinh viên và Người học theo dõi để đồng hành lan tỏa tinh thần “Research Contribution for All – Nghiên cứu vì lợi ích cộng đồng”.

Trụ cột: Nghiên cứu

Tin, ảnh: Ban Nghiên cứu – Phát triển & Gắn kết toàn cầu, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác